فرهنگ و هنر

«عود» به نام ایران و سوریه ثبت جهانی شد

«هنر ساخت و نواختن عود» به نمایندگی از ایران و سوریه مشترکاً در یونسکو ثبت شد.

این سند در هفدهمین نشست کمیته بین المللی حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس به تصویب رسید که به عنوان هجدهمین میراث ناملموس ایران همراه با سوریه در یونسکو به ثبت رسید.

به گزارش ترند روز، زمانی که ایران در سال ۲۰۱۷ پرونده عود را در کشور به ثبت رساند، برای ثبت جهانی عنوان «قابلیت ساخت و نواختن عود» با برخی کشورهای همسایه رایزنی کرد و در نهایت این موضوع را به همراه سوری به یونسکو ارائه کرد. کردها که در پانزدهمین نشست کمیته میراث جهانی دست دادن، 2019 ذکر شد (مرجع به این معنی است که ممکن است در چرخه بعدی (جلسه بعدی) پرونده مورد بررسی قرار گیرد.

برخی کارشناسان علت عدم پذیرش پرونده عود را اعلام کردند و گفتند: تهیه این پرونده با مشارکت سوریه و عدم توجه به سایر کشورهای عربی مسلط بر عود اشتباه است. این فایل توسط افرادی که فایل کمانچه را تهیه کرده اند تهیه شده است. پرونده کمانچه از نظر کارشناسان پرونده موفقی است و در فهرست یونسکو ثبت شده است و به همین دلیل امید می رفت که در فهرست ناملموس یونسکو نیز قرار گیرد.عود.

در توصیف یونسکو درباره ساز عود آمده است: «عود یک ساز زهی است که بیش از 1500 سال در منطقه وجود داشته است. این ساز مانند بسیاری دیگر از سازهای زخمی بر روی پای نوازنده قرار می گیرد و نوازنده با یک دست و با دست دیگر مضراب می نوازد. کاسه صدای این ساز گلابی شکل و نسبتا بزرگ است و دسته آن معمولا کوتاه و بدون دسته است. (در نواحی مختلف با ابعاد مختلف) به طوری که رشته بیشتر به داخل صفحه بلندگو کشیده شود. تخته صدای این ساز چسبانده شده است، این شبکه ها که معمولاً جای گل را می گیرند، علاوه بر انتقال صدای کاسه، نقش تزئینی دارند. اکثر انواع این ساز دارای 10 سیم هستند که به صورت جفت به هم گره خورده اند. صدای این ساز در محدوده بیس و باریتون بوده و امکان تولید نت های ملودیک و هارمونیک در آن وجود دارد و برای نوازندگی تک نفره و گروهی استفاده می شود.

محدوده جغرافیایی این دستگاه در ایران به خوزستان، بوشهر، هرمزگان، تهران، کردستان و برخی شهرهای بزرگ مانند شیراز، اصفهان، تبریز و مشهد می رسد.

خوارزمی در «مفاتیح العلوم» این وسیله را «بربط» نامیده و گفته است که در اصل «بربط» به معنای سینه اردک بوده است. چون شبیه سینه و گردن اردک است.

ایران علاوه بر «مهارت ساخت و نواختن عود»، پنج مورد دیگر «شب یلدا/چله» (با افغانستان)، «هنر ساخت و نواختن رباب» (با تاجیکستان و ازبکستان)، «جشن مهرگان» با همکاری تاجیکستان)، «سوزن دوزی ترکمن/ترکمن دوزی» (با ترکمنستان) و «پرورش کرم ابریشم و تولید ابریشم سنتی برای بافندگی» (با افغانستان، آذربایجان، ترکیه، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان) از هفدهمین کمیته بین المللی امنیت. میراث فرهنگی ناملموس یونسکو که در حال حاضر در مراکش نگهداری می شود.

انتهای پیام

دکمه بازگشت به بالا